بامداد خمار

فصل هشت

بله خانم، اون خدا بيامرز هم پيش چشم من خيلي عزيز بود. الان هم به خدا دخترش سوگلي منست .يار و مونسمن شده، همين يك الف بچه. مبادا محبوبه جان ناراحت شود ها! رعنا جان را من خودم بزرگ مي كنم. پهلوي خودم .

.روي تخم چشمم

مي دانستيم كه داماد زن داشته و بچه دارد. ناف دختر عمويش را از بچگي به نام او بريده بودند .يكي دو سال پيش هنگام زايمان مادر سر زا رفته بود و بچه زنده مانده بود. البته در آن زمان اين حرف ها چندان مهم نبود. مخصوصا وقتي خواستگار آدم جواني با اين همه آلاف و اولوف بود كه فقط انگشتر انگشت كوچك مادرش به قدر يك تخم

.كفتر بود. دامادي كه شاهزاده بود. فرنگ رفته بود. همه چيز تمام بود

:مادر داماد گفت

واي خانم، اين بچه آن قدر شيرين است كه نگو. من كه حتي طاقت ديدن اخمش را هم ندارم. چه رسد به اين كه

.اشك به چشمش بنشيند

داشت گوش مرا پر مي كرد. دده خانم قليان آورد. شيريني و شربت گرداند و خانم بزرگ از خودش گفت و از پسرش تعريف كرد كه چه قدر متجدد است. ه قدر خوش صحبت است – كه اگر به مادرش رفته بود جاي تعجب هم نداشت- از قد و بالا و شكل و شمايل او گفت – كه اميدوار بودم به خواهرش نرفته باشد! – و با اين همه تازه به قول خودش نمي خواست تعريف او را كرده باشد. موقع رفتن فرا رسيد و من نفسي به راحت كشيدم. همه با نهايت

:ادب تا دم در آن ها را مشايعت كرديم. خودش، دخترش و عروسش مرتب مي گفتند

.خودمان راه را بلد هستيم. قربان قدمتان، زحمت نكشيد. تشريف نياوريد. روي من سياه

:در آخرين لحظه خانم بزرگ برگشت و روي مرا بوسيد و باز خطاب به مادرم گفت

.دخترتان خيلي مقبول است ها! چشمانش سگ دارد. شما راستي راستي گوهر شكم هستيد

:مادرم خنديد

.چشمتان قشنگ است خانم. سايه تان كم نشود. صفا آورديد. مرحمت عالي زياد

نزهت از پشت لباسم را كشيد .يعني من بايد به داخل ساختمان بر مي گشتم. در اتاق گوشواره جشني به پا بود .

:مادرم ذوق زده بود. دايه جانم بشكن مي زد. نزهت مرتب مي گفت

انگشترهايش را ديديد خانم جان؟ ديدي عروسش چه سينه ريزي انداخته بود؟ :دايه جانم مي گفت

.جانم، آخر اين ها اصل و نسب دارند، خانواده دار هستند. دايۀ داماد خودش يك پا خانم بود

:مادرم براي اينكه دل او را به دست آورده باشد و در شادي خود بيشتر سهيمش كرده باشد گفت

.دايۀ عروس هم همچين دست كمي از او نداشت

:نيش دايه باز شد

واي خانوم جون، شما با اين زبانت مار را از سوراخ مي كشي بيرون! تازه درشكه شان را نديديد! قدرتي خدا يك ذره گرد بهش نبود ... اوا محبوب جان! ننه، پس چرا تو اين جور بق كردي نشستي؟ .براي اينكه من نمي خوام زن درشكۀ شازده خانم بشوم -

:مادرم گفت

.خوب، غصه نداره مادر جون. حالا كه زن درشكه اش نمي شوي، زن پسرش بشو

مادرم، نزهت و دايه هر سه از خنده ريسه رفتند. با غيظ از جا بلند شدم. پشت پنجره رفتم و دست را به سينه زدم و

:به حياط شسته رفتۀ بهاري خيره شدم. مادرم خنده اش را قطع كرد و پرسيد وا؟ چرا همچين مي كني دختر؟ مگر چه شده؟ حرف بدي زده اند؟ - :با خشم گفتم

نخير، حرف بدي نزدند. فقط خانم بزرگ مرتب از عروس مرحومش و نوۀ گيس گلابتونشان داد سخن مي

.دادند

:دست راستم را در هوا چرخاندم و قري به سر و گردنم دادم

.نوه ام اين طور، عروسم آن طور. ناسلامتي آمده بودند خواستگاري. ولي فقط ذكر خير عروس مرحوم بود

:نزهت گفت

بابا، چرا اين قدر بي انصافي مي كني! مگر اين همه قربان صدقۀ تو نرفت؟ :مادرم كه كمي سست شده بود گفت

خوب، از جق نگذريم، محبوبه اين را درست مي گويد. من هم زياد خوشم نيامد. انگار مي خواست از اول گربه رادم **** بكشد و جاي بچه را محكم كند. درست است كه دختره پيش مادربزرگش زندگي مي كند ولي بلاخره بچۀ

.آن باباست

:با حرص پرسيدم

حالا شما ذوق كرده ايد كه پسر كور و كچل شازده خانم آمده مرا بگيرد؟ آن هم با يك دسته هاونگ كه

:داي...ه خانم ميان كلامم پريد

به، به، محبوبه خانم ... حالا ديگر به پسر عطاالدوله مي گويد كور و كچل! ... اگر ديده بوديش اين حرف را نمي

... زدي. حالا اين جا اين حرف را زدي ولي جاي ديگر نگو كه به ريشت مي خندند

:رويم كه نمي شد به مادرم عتاب و خطاب كنم، پس رو به خواهر بزركترم كردم و گفتم

.آبجي، بي خود براي من از اين تكه ها نگيريد ها! من زن اين بابا بشو نيستم

:چنان محكم اين حرف را زدم كه خودم هم يكه خوردم. خواهرم لب هايش را جمع كرد و گفت وا! ... اصلا به من چه؟ زن ااو بشوي يا نشوي چه تاجي به سر من مي زنند؟ -

:دايه رولندكنان از اتاق بيرون رفت تا به كمك دده خانم اتاق تالار را مرتب كند. مادرم به ملايمت پرسيد چرا محبوبه جان؟ نكند داري ناز مي كني؟ -

نه خانم جان، چه نازي دارم بكنم؟ ولي آخر من كه او را نديده ام. اصلا نمي دانم چه شكل و شمايلي دارد. همين طور نديده و نشناخته زنش بشوم؟ آن هم با يك بچه؟

شناختنش كه به تو مربوط نيست. آقا جانت بايد بشناسد كه مي شناسد. بچه هم دارد داشته باشد. به تو كاريندارد. در خانۀ مادر بزرگش بزرگ مي شود. خود شازده خانم هم كه بيچاره مرتب مي گفت. الحمدالله ندار هم

.نيستند كه سر بار تو باشد ،يا بخواهند چيزي از تو كم و كسر بگذارند. مي ماند ديدن او

:مادرم كمي فكر كرد و گفت

.خوب، ديدن ندارد. مرد است ديگر. همۀ مردها يك جور هستند

:نزهت غش غش خنديد

واي! خانم جان شما هم عجب حرف ها مي زنيد ها! همۀ مردها يك جور هستند؟ پس مثلا محبوبه اگر حاج علي را ببيند يعني پسر شازده را ديده؟

اين دفعه من هم به خنده افتادم. حاج علي پير و نيمه كر ما، با پشت تا شده و چشماني كه از فرط فوت كردن هيزم هاي زير ديگ هميشه سرخ بود، با آن ته ريش سفيد و سياه و لبهاي كت و كلفت و گوش هاي بزرگ و موهاي كم پشت زبري كه انگار مانند ميخ در سرش راست ايستاده بود، الحق نمونۀ خوبي براي يك مرد كامل مي توانست

.باشد

:نزهت پرسيد

كه سركار خانم مي خواهند يك نظر او را ببينند؟ بله، پس چي؟ نبايد ببينم دارم زن كي مي شوم؟ - :نزهت پرسيد

اگر او را ديدي، قال تمام است؟

:مادرم چنگ به گونه اش زد

واي نزهت، خدا مرگم بدهد، داري چه مي گويي؟

:نزهت بي توجه به مادر ادامه داد

گفتم اگر او را ديدي قال تمام است؟ ديگر مرافعه داريم؟

.نخير، اگر پسنديدم قال تمام است. لابد اگر نپسندم تازه اول قال و مقال و مرافعه با شما و آقا جان است

:نزهت با قهر گفت

نخواستي كه نخواه. چه قال و مقالي؟ پايت كه به چوب نيست. تو بايد زندگي كني. حالا من فكري مي كنم و بعد

.خبر مي دهم

دو روز ******بعد لنگ ظهر از خواب بيدار شدم. ناشتايي خوردم. اصلا نجار سر گذر در فكرم نبود. انگار از صرافتش افتاده :بودم. مادرم صدايم كرد

.بيا محبوب جان ميز بچينم

آن شب پدرم مهمان داشت. ميز چيدن، گل آرايي و تزيينات اتاق پذيرايي از كارهاي معدودي بود كه من بايد انجام مي دادم و اين كار را به خوبي از مادرم فرا گرفته بودم. مادرم خود زير نظر يك معلم فرنگي اين كارها را فرا گرفته بود. خانۀ ما از معدود خانه هايي بود كه اين اصول در آن نهايت دقت و ظرافت رعايت مي شد. مادرم كه به خوش سليقگي و خانه داري شهرت داشت، در حالي كه داشت بشقاب هاي چيني خوش نقش و نگار را روي ميز مي چيد –

:كارد و قاشق و چنگالهاي نقره در دست من بود – بي مقدمه گفت

.پنجشنبه شب بايد بروي منزل نزهت

براي چه؟

به، ساعت خواب! براي چه؟ براي اين كه نصير خان بيچاره يك مهماني مردانه ترتيب داده و پسر آقاي -

!عطاالدوله را هم دعوت كرده تا جنابعالي داماد را ببينيد

:نصير خان شوهر خواهرم نزهت بود. به مادرم زل زدم و گفتم

اول ببينيد مادر و خواهر او مرا پسنديده اند، بعد قول و قرار بگذاريد .خانۀ عروس بزن بكوب است خانۀ داماد

.هيچ خبري نيست

پسنديدنش كه پسنديده اند. پيغام فرستاده اند و جواب خواسته اند. پدرت هم گفته اجازه بفرماييد كمي فكركنيم. بايد با خود دختر صحبت بشود. آن بيچاره ها هم قبول كرده اند. خيلي هم از روشنفكري پدرت خوششان

.آمده

:وحشتزده پرسيدم

من هم پنجشنبه بايد توي اتاف بروم؟

نه جانم، مگر بچه هستي؟ تو و نزهت از پشت در تماشا مي كنيد. ديگر تو رفتن كه ندارد. مهماني زنانه كه

.نيست

:بدون هيچ كلامي مشغول چيدن ميز شدم. چند دقيقه اي گذشت. مادرم گفت محبوب جان، نمي خواي يك سري به خانۀ آبجي نزهت بزني؟ - براي چي؟ باز هم كاري با من دارد؟ -

.نه جانم، كاري با تو ندارد. ولي به نظر من از تو رنجيده. برو از دلش بيرون بياور

از من؟ چرا؟