بامداد خمار

فصل یازده

چشمهاي مادرم همچنان كه متوجه دايه بود، گرد و گشاد شدند و بعد آرام آرام رو به من كرد و پرسيد چي؟ ... بگوييم ... تو چي گفتي ...؟ -

.بگوييد من گفتم نه ديوانه شده اي دختر؟ -

.نه، ديوانه نشده ام. ولي اين مرد را نمي خواهم

:مادرم با لحني مادرانه و پند دهنده گفت

لگد به بخت خودت نزن محبوبه. چرا ادا در مي آوري؟

انگار يك نفر ديگر اين جمله را به جاي من ادا كرد.خودم هم از شنيدن آن از دهان خودم به تعجب افتادم. در آن دوران بود و نبود يك بچۀ كوچك، به قول خود شاهزاده خانم يك الف بچه در خانۀ مادر بزرگي چون شاهزاده خانم و پدر بزرگي چون عطاالدوله مشكلي نبود كه بتواند مانع ازدواج دختري با چنين خواستگار نازنيني بشد. ولي من گفتم نه و نه و نه و دو پايم را در يك كفش كردم. هر چه هياهو و قيل و قال بيشتر مي شد، هرچه پند و اندرز

بيشتري داده مي شد، عزم من براي رد كردن او راسخ تر مي گرديد. آخر كار پدرم با متانت هميشگي خود پا در

:مياني كرد

به محبوب بگوييد حيف است. خوب فكرهايش را بكند. ولي اگر هم نمي خواهد، اين همه اصرار نكنيد. با همۀبچگي حق دارد. زندگي با بچۀ هوو آسان نيست. حالا چه توي يك خانه باشد چه نباشد. خودش مي داند. بگذاريد

.خودش تصميم بگيرد. بعدا نگويد شما كرديد

.آب ها از آسياب افتاد. آسوده شدم. نفسي به راحت كشيدم

بهار بود. نسيم بهاري بود. بوي شب بوها در گلدان بود. گل هاي شوخ چشم و زرد بنفشه بود. صداي ساييده شدن برگ درخت هاي چنار در اثر باد بهاري بود و آواز قمر بود. آواز قمر. هر شب كه آقا جان سرحال بود، صفحۀ قمر را روي گرامافون مي گذاشت و خدا را شكر كه در اين بهار به يمن حاملگي مادرم، به يمن آن كه شايد نوزاد جديد پسر باشد، در خانۀ ما تقريبا هر شب صفحۀ قمر روي گرامافون بود. كتاب حافظ از دستم نمي افتاد. هر وقت پدرم

:شاد بود، مرا مي خواست

».محبوب برايم حافظ بخوان»، «محبوب برايم ليلي و مجنون بخوان«

:و هر وقت دل تنگ و افسرده به خانه مي آمد، هر وقت عصباني و خشمگين بود، مادرم مي گفت

محبوب جان، بدو برو براي آقا جانت حافظ بخوان. اوقاتش تلخ است. سنگ تمام بگذاري ها! خيلي عصباني

.است

زماني كه پدرم هنوز از خوردن زهر ماري توبه نكرده بود، فقط مادرم بايد براي او سيني مي گرفت. با دست هاي خودش. سيني بايد نقره باشد. جام بايد كريستال باشد. حتما كريستال تراش. ماست و خيار و نان خشكه، نمك و فلفل در ظرف هاي مرغي. همه به قاعده و مرتب. ما بايد از اتاق بيرون مي رفتيم. فقط مادرم بود كه بايد در كنار

.پدرم مي نشست

.نروي ها نازنين جان. هيچ جا نرو. همين جا كنار من بنشين. آخر در سال يك شب هم براي من باش

:مادرم مي خنديد

.بفرما آقا، نشستم. من كه سيصد و پنجاه روز سال را براي شما هستم

بعد، وقتي پدرم سر حال تر مي شد، وقتي مادرم ظرفها را جمع مي كرد و بيرون مي برد، ما اجاه داشتيم وارد اتاق

.بشويم. آن وقت پدرم يا روزنامه مي خواند يا از من مي خواست كه رايش اشعار نظامي يا حافظط را بخوانم محبوب جان، برايم شعر مي خواني؟ -

تا يك ماه قبل اصلا نمي فهميدم كدام صفحه را باز مي كنم و چه مي خوانم. ولي حالا مي فهميدم چه مي خانم. لاي

:صفحه اي كه مي خواستم ،يك تكه كاغذ گذاشته بودم. باز مي كردم و مي خواندم. پدرم مي گفت

.به به، به به، مي شنوي نازنين؟ به به

.چشمان مادرم مي خنديد

اي دل مباش يك دم، خالي ز شور و مستي وانگه برو كه رستي از نيستي و هستي گر جان به تن ببيني مشغول كار او شو هر قبله اي كه بيني بهتر ز خودپرستي

:بعد مي گفت

.حالا شاهدش را بخوان. اصل كار شاهدشاست با مدعي مگوييد، اسرار عشق و مستي تا بي خبر بميرد، در درد خودپرستي عاشق شو ار نه روزي، كار جهان سرآيد نا خوانده نقش مقصود، از كارگاه هستي دوش آن صنم چه خوش گفت،درمجلس مغانم با كافران چه كارت ، گر بت نمي پرستي

:چه تهيه اي براي نوزاد ديده بودند. چه لباس هايي! همه منتظر بودند. پدرم مي گفت

.نازنين جان زياد از پله بالا و پايين نرو

:خاله ام مي گفت – همان كه خجسته را براي پسرش مي خواست

!نازنين جان، مبادا چيز سنگين بلند كني ها

:دايه جانم مي گفت

.خانم جان، اين قدر دولا راست نشو

:نزهت كه به دليل اولاد ارشد بودن پيش پدر و مادرم هر دو خيلي احترام داشت، مي گفت خانم جان، تا دردتان گرفت خبرم مي كنيد؟ -

.آمديم و نصف شب بود

.خوب باشد. هر وقت كه بود بايد خبرم كنيد

:مادرم مي گفت

... واي خدا مرگم بدهد، جلوي نصير خان از خجالت آب مي شوم. سر پيري

:وقتي خواهرم پافشاري مي كرد مادرم مي گفت

.باشد، باشد، خبر مي كنم

و نزهت مي دانست كه مادرم خبرش نمي كند. از دامادش خجالت مي كشيد .يكي دو ساعت از ظهر گذشته بود كه مادرم دردش گرفت. بلافاصله درشكه را به دنبال قابله فرستادند. من و خواهرم خجسته در حالي كه از ناله هاي مادرم دستپاچه و نگران بوديم، به حياط دويديم تا قابله را ببينم. زن خوش قيافه، ريزه ميزه و تر و تميزي بود. رفت

:توي اتاق مادرم. خجسته هر پنج دقيقه يك بار از پشت در داد مي زد خانم جانم زاييدند؟ -

:بعد از مدتي قابله سرش را از لاي در بيرون كرد

.بيخود اين جا ايستاده ايد. حالا حالا خبري نيست

آب جوش مي آوردند. پارچۀ لطيف مي آوردند. كالسكه رفت خاله جان را بياورد. حاج علي لنگان لنگان رفت تا عمه جان را خبر كند. اين يكي را مادرم اصلا نمي خواست. نمي خواست اگر بچۀ چهارم هم دختر بود او حضور داشته باشد ولي آقا جان دستور داده بود. آقا جان كه بي تاب قدم مي زد. توي اتاق گوشواره مي نشست. از آن جا بلند مي شد به اتاق پنجدري مي رفت. قدم مي زد. قليان مي خواست و وقتي مي آوردند نمي كشيد. هياهوي غريبي بود كه با

.ناله هاي مادرم رهبري مي شد

هيچ كس به فكر من نبود. به فكر خجسته نبود. كسي به كسي نبود. به حال خود رها بوديم. نگران درد مادر بودم و پريشان دل خود. بين دو عشق بي تاب بودم. چه كنم. گناهكارم. مادرم درد مي كشد و من به دنبال بهانه اي هستم تا

.از خانه بيرون بروم. تا او را ببينم ... يك لحظه ،يك آن ،يك سلام

آهسته آهسته به ته باغ نزديك مطبخ رفتم. در آن جا محبوبۀ شب غرق در گل بود .يك شاخل پر گل چيدم .

:برگشتم به اتاق چادرم را برداشتم و صدا زدم

.دايه جان، دايه جان

:دايه نبود. دنبالش دويدم

.دايه جان، دايه جان

:از صندوقخانه بيرون مي آمد

.نترس ننه. هنوز زود است

.تازه متوجه شد كه چادر به سر دارم

كجا مي روي مادر جان، تك و تنها؟

.ملتهب تر از آن بود كه پاپي من بشود يا مظنون شود

.زود بر مي گردم، مي روم براي خانم جانم شمع روشن كنم

.آره مادر، زود برگرد. دم غروب خوب نيست دختر تنها توي كوچه بماند

.الان مي آيم

صبر كردم ا خجسته باز پشت در اتاق مادرم برود. اگر مرا مي ديد مي خواست دنبالم ريسه شود. از صندوخانه اهسته بيرون آمدم. به اتاق دويدم. گل را برداشتم و زير چادرم پنهان كردم. دل توي دلم نبود كه مبادا بوي گل مشت مرا باز كند. خوشبختانه همه گرفتارتر و دلمشغول تر از آن بودند كه به من توجه كنند. دوان دوان وارد كوچه شدم. آن جا قدم آهسته كردم هر چه آهسته تر مي رفتم، قلبم سريع تر مي زد. تا به پيچ كوچه برسم، ديگر هوا براي تنفس نبود .يا بود ولي آن قدر سنگين بود كه از گلوي من پايين نمي رفت. انگار همۀ تهران بوي گل را از زير چادر من حس مي كردند. انگار همۀ بازاچه مراقب من بودند .يك كوچه، دو كوچه، سر كوچۀ سوم پيچيدم. خش خش صداي

.اره. اين بار الواري را از ميان اره مي كرد. اصلا متوجه حضور من نبود

كنار در دكان ايستادم. پاي چپم را از پشت اندكي بلند كردم و خم شدم .يعني مثلا دارم كفشم را درست مي كنم. گل را با دست راست گرفته بودم و دست خود را به چهار چوب در دكان تكيه داده بودم .يعني چهار چوب را گرفته ام كه نيفتم. گل از بيرون ديده نمي شد. فقط او مي توانست گل را درون چهار چوب دكانش ببيند، عاقبت سر بلند

:كرده بود تا ببيند اين كيست كه دهانۀ در دكان را مسدود كرده ،يا شايد هم خوب مي دانست. گفت

.سلام

:همان طور كه با پاشنه كفشم كلنجار مي رفتم رو به سوي او كردم و گفتم

.سلام

نمي دانشتم نفسم چطور بالا مي آيد. گل را در دستم ديد. صبر كردم تا مرد رهگذري كه مي گذشت دور شود و در پيچ كوچه ناپديد شود. گل را رها كردم و به راه افتادم. و دقيقه سكوت و دوباره صدي اره. به سقاخانه رسيدم. پيچه

.