اسارت نگاه

فصل سه

عمو با لبخند به همسرش که هنوز هم با این سن وقتی چشمش به لباس میافتد، از خود بیخود میشود، خیره و پس از ما وارد شد. به خانم بلند قد و لاغر اندامی که با کت و دامن رسمی جلوی ما ظاهر شد نگاه کردم. به محض آنکه عمه را دید، شروع به صحبت و گفتگویی صمیمانه با او کرد. معلوم بود مدتهاست همدیگر را میشناسند. خدا خرید امروز عمه را به خیر کند! بالاخره گفتگویشان به اتمام رسید و عمه در حالیکه با نگاهی مفتخر به من نگاه میکرد با شوقی فراوان گفت:

-ایشون همون برادرزادهمه که تعریفشو کرده بودم؛ آرزو.

خانمی که حتی اسمش را نمیدانستم به من نزدیک شد و دستش را جلویم دراز کرد. به نشانهی ادب با او دست دادم که خودش را معرفی کرد.

-از دیدنت خوشبختم آرزو. من هم آزیا هستم.

-من هم از دیدنتون خوشبختم.

عمه با شوق و عجله پرسید:

-آزیا لباسی که سفارش دادم آمادهست؟

-البته! فقط هنوز دوختشونو نزدم چون باید یکبار پرو بشه تا دقیقا اندازه در بیاد.

-اگر الان پرو بشه میتونی تا آخر هفته آمادهش کنی؟

-البته! چرا که نه؟

عمه لبخندی از رضایت زد و با خوشحالی به من نگاه کرد.

-خب آرزو برو پرو کن.

چشمانم از شدت تعجب گ رد شدند. ناباور پرسیدم:

-من پرو کنم؟! مگه برای من سفارش دادید؟!

-معلومه! من که خودم کلی لباس دارم.

-منم لباس نیاز ندارم.

-چرا داری. آخر این هفته تولد دختر یکی از دوستای ایرانی منه که این جا زندگی میکنه.

-خب شما برید، من نمیام.

-تو هم باید بیای! حرفی هم نباشه.

-ولی عمه...

بی آنکه اجازه دهد جملهام را کامل کنم، با جدیت تمام گفت:

-گفتم حرف نباشه!

بدون آنکه جوابش را بدهم، دوباره دستم را در موهایم فرو بردم. عمه هیچوقت مثل مامان درکم نمیکرد. من همانطور که دیگران از من تعریف میکنند، در جمعهای ناآشنا آدم منزوی و گوشهگیری هستم. اگر میتوانستم خونگرم و اجتماعی برخورد میکردم اما حس خجالت و شرم شدیدی در درونم، مرا از هرگونه ارتباطی منع میکند. نفسی پر صدا کشیدم و به ناچار به آزیا که متعجب نگاهم میکرد، گفتم:

-کجا باید پرو کنم؟

تعجبش کمکم از بین رفت و لبخندی ملیح به رویم زد.

-از این طرف.

دنبالش راه افتادم تا به اتاق مورد نظرش رسیدیم. به او حق میدادم تعجب کند؛ آن هم از واکنش تند و جدی عمه و این مکالمهی ما، به زبانی که برایش ناآشنا بود. ماکسی یقه کج مشکی رنگ ساده ولی بسیار شیک، با دوختی ناقص که به من داد را پوشیدم و راهی سالن شدم. همیشه از اینکه لباسی را پرو کنم و از بقیه نظر بخواهم نفرت داشتم. دوست داشتم خودم انتخاب کنم و بقیه انتخاب مرا در میهمانیها ببینند.

-چطوره عمه؟

تحسین در چشمان خوشرنگش برق انداخته بود، با این حال گفت:

-یه چرخ بزن که کامل ببینم.

بیحوصله یک دور کامل چرخیدم و منتظر نگاهش کردم.

-پسندیدید؟

-آره عالیه! خیلی بهت میاد! با این لباس توی مهمونی میدرخشی.

برای تشکر از این تعریفهایش لبخندی کج زدم. لبخندی که هم برای تشکر از تعریفهایش بود و هم پوزخندی به درخشش من در یک میهمانی، که حتی ذرهای مایل به حضور در آن نیستم، چه برسد به آنکه بخواهم در آن بدرخشم!

از بوتیک که خارج شدیم، به سمتش برگشتم و سوالی نگاهش کردم.

-چرا اینجوری به من نگاه میکنی؟!

-عمه شما اندازههای من رو از کجا آورده بودید که واسه لباس به این خانوم دادید؟!

-پارسال که سه روز اومدی خونهمون، یه پیراهنت رو جا گذاشتی. همون رو بهش دادم، خودش اندازهها رو گرفت.

-آخه چه نیازی به این کارها بود؟! شما که میدونید من از مهمونی های غریبه خوشم نمیاد، با این حال واسه من لباس هم سفارش دادید؟!

-باید خوشت بیاد! تا حالا که بهانهی درس و دانشگاه میآوردی و با ما هیچ جا نمیومدی. الان که دیگه نه درسی مونده نه دانشگاهی!

-ولی عمه من اصلا...

بدون آنکه به من اجازه بدهد حرفم را تمام کنم، جواب داد:

-عمه بی عمه. تا همین حالا هم زیادی لیلی به لالات گذاشتیم! دیگه بسه! همیشه به بهانههای مختلف خودت رو از جمع دور میکنی. از این به بعد باید روابطتت رو بیشتر کنی. حرفی هم نباشه.

-مامان همیشه...

سکوت کردم. میدانستم عمه هیچوقت مثل مامان درکم نکرده و نمیکند.

-مامانت تا همین حالا هم اشتباه کرده. واسه این که خم به ابروهات نیاد، هر قدمی هر چند نادرست که برداشتی حمایتت کرده و یکبار هم ازت ایراد نگرفته. واسه همین الان تا بهت گفتم مریضه، سریع خودت رو باختی! خودم باید کاری کنم که یک زن قوی باشی.

-من قوی هستم!

-معلومه که نه! تو فقط حرفاتو توی خودت میریزی ولی ناراحت میشی. قرار نیست هر اتفاقی بیفته تو اینطوری بشی. یک آدم قوی به راحتی ناراحت و ناامید نمیشه. به کسی که ناراحتیش رو بروز نده نمیگن قوی!

جدیت در صدایش موج میزد. او مرا نمیفهمید ولی برای آن سیوخردهای سال که بیشتر از من زندگی کرده بود، سکوت کردم. بیش از این بحث کردن بیفایده بود، چرا که به نتیجهای نمیرسیدیم. تمام راه برگشت، تنها صدای بینمان موسیقی لایتی بود که در ماشین پخش میشد. از اینکه عمو اغلب به جای مداخله در بحثهای ما سکوت میکرد، خیلی از او ممنون بودم اما اینبار صدایی در دلم میگفت کاش کمی طرف مرا میگرفت.

***

با صدای خرش خرشی که از باز کردن بستهبندیهای پلاستیکی میآمد از خواب بیدار شدم.

خوابم بیش از حد سبک بود و با هر صدای هر چند آهسته، از خواب میپریدم؛ مگر اینکه از فرط خستگی خوابی عمیق سراغم آید. پردههای اتاق باز بودند و باریکههای نور خورشید که از پنجره عبور میکردند، روی صورتم پاشیده شدند. این هوا و آفتاب! گرچه آفتاب کم زوریست، از هوای ابری بدون بارش لذتبخشتر است. دستم را در موهایم فرو بردم که انگشتانم لابلای موهای گره خوردهام اسیر شدند. "لعنتی!" تنها واژه ای بود که میتوانستم به زمختی موهایم بگویم. بر سم را با فشار و خشونت در موهایم فرو بردم و به حرکت در آوردم. از این کار مسخره که هر روز صبح باید با موهایم انجام میدادم متنفر بودم. بالاخره گرههایشان باز شد و پس از سفت بستن آنها با ک ش، از اتاق بیرون رفتم. کنجکاویام برای فهمیدن منبع صدایی که بیدارم کرد، خیلی زود به پاسخ رسید. مارگارت به باز کردن بسته بندیهای لوازم زینتی درخت کریسمس مشغول بود و عمه مثل یک مربی سختگیر بر کارش نظارت میکرد.

-سلام. صبح به خیر.

عمه در حالی که اخم به ابروهایش شکل داده بود، جواب داد:

-صبح به خیر. ما صبحانه خوردیم؛ تو هم برو بخور.

-باشه.

لبخند کجی بر لبم جان گرفت. عمیقا دلم میخواست کارهای امروز را من انجام بدهم. از دیروز که رسیدم همواره در استرس یا بحث با عمه بودم. تزئین خانه و یک درخت کاج، کار ساده و پیش پا افتادهای به نظر میرسد، اما برای من که فکرم درگیر هزار احتمال و پیشبینی منفی بود، دوای درد بزرگی بود. نفهمیدم چطور صبحانه خوردم و سر از پذیرایی درآوردم. دلم برای مارگارت بیچاره میسوخت. کارهایش در این خانهی بزرگ کم نیست که تزئینات کریسمس را هم به او واگذار کردند.

-میگم اگر همه راضی باشید، واسه کریسمس امسال من خونه رو تزئین میکنم. چطوره؟

نگاهم به مارگارت گره خورد که با شوق و نگاهی مملو از تشکر به من خیره شده بود. صدای عمو که تازه از اتاق مطالعهاش خارج شده بود، در تایید حرفم به گوش رسید.

-فکر فوقالعادهایه! البته اگر تنها خسته نمیشی.

-نه، اصلا!

منتظر به عمه نگاه کردم که با لبخند و حرکت سرش به پایین، تاییدش را به من اعلام کرد. از خوشنودی طرف راست لبم به بالا کش آمد و لبخندی کج بر صورتم شکل گرفت.

***

نگاهی دیگر به کل خانه که از صبح رویش کار میکردم انداختم. برای شامگاه کریسمس مورد پسند بود. با دیدن فضایی که حس خوب تعطیلات زمستانی و شروع سالی جدید را در دلم زنده میکرد، لبخندی کج زدم. فوقالعاده نشده بود اما زیبا و دلانگیز مینمایید. صدای عمو اولین صدایی بود که حین این نگاه کردن و به دنبال کاستیها گشت ن من، سکوت را شکست.

-آرزو مطمئنا در سلیقه به خرج دادن به عمهت رفتی!

چرخیدم و به عمو که به عمه چشمک میزد، با شیطنت نگاه کردم.

-من شدم وسیلهی خودشیرینی؟

-تو باید به خودت افتخار کنی که عشق من و آرمیتا رو بیشتر میکنی!

-شما هم باید به خودتون افتخار کنید که با من نسبت فامیلی دارید.

لبخندی کج به رویشان زدم. عمه گفت:

-اعتماد به نفست خیلی بالا رفته!

-خوبه دیگه.

-نه، اینجوری دیگه به حرف ما گوش نمیدی.

-به مظلومی من میاد که گوش نکنم؟

-تو گاهی وقتا خیلی هم ظالم میشی!

صدای آونگ ساعت دیواری، سکوتی موقتی بینمان برقرار کرد. عمو سکوت را شکست:

-خب! حالا بیایید ببینیم چه چیزایی هنوز باقی مونده.

-فقط یک چیز مونده.

جعبهی قرمز روی میز را باز کردم و ستارهی طلایی رنگ اکلیلی را از آن بیرون آوردم. نردبان فلزی را به درخت نزدیکتر کردم و از پلههایش بالا رفتم.

-نیفتی یه وقت!

در حالی که بالا میرفتم جواب دادم:

-من از صبح روی همین میرفتم عمه!

-نگران نباش عزیزم! به ظاهرش نگاه نکن؛ این یک ژنرالیه واسه خودش!

به بالاترین پله رسیدم. به سمتشان چرخیدم و جواب دادم:

-بله، پس چی؟

عمو دستش را مثل یک سرباز به نشانهی احترام به فرماندهی خود، جلوی پیشانیاش برد.

صدای خندههای ریز عمه در پاسخ حرکتش درآمد. لبخندی کج از روی غرور زدم و ستاره را روی نوک درخت قرار دادم. از نردبان که پایین آمدم، صدای نفس بلندی که عمه از آسودگی خیال کشید به گوشم رسید.

-خب حالا دیگه تکمیله واسه فردا.

-خسته نباشی. واقعا قشنگ شده!

-مرسی عمو!

-شام حاضره.

با صدای مارگارت سر همگی ما به سمتش چرخید. برای امشب خیلی ذوق داشتم؛ واقعا هم جای ذوق داشت که امشب را برای اولینبار در کنار عمه و عمو سپری میکردم. آن هم شب میلاد مسیح که جزء مهمترین شبهای زندگیمان محسوب میشد.

-خب حالا دیگه باید بریم لباس نو و قشنگ بپوشیم.

لبخند کجی که بر لبم مانده بود رنگ بیشتری گرفت. با قدمهای تند و بلند به اتاق رفتم. مثل هر سال پیراهنی قرمز رنگ پوشیدم. بدون دلیلی منطقی، این شب را همیشه لباس قرمز میپوشم.

شانهای به موهای گره خوردهام زدم و از اتاق بیرون آمدم. اولین نفر بودم که پشت میز نشستم، پس قطعا زودتر از همه آماده شده بودم. به بوقلمون شکم پر، با انجیر و سیبزمینی که چشم من را از دیدن دیگر ظرفهای روی میز کور کرده بود، خیره شدم. واقعا اشتها برانگیز بود.

-خسته نباشی مارگارت. به نظر خیلی خوب پخته شده.

-خواهش میکنم خانوم. امیدوارم از طعمش هم لذت ببرید.

-آرزو چرا قرمز پوشیدی؟ با صدای عمه سرم بالا آمد.

-مگه عیبی داره؟!

-نه، فقط شبیه بابانوئل شدی!

به دنبال این حرفش صدای خندههای عمو بلند شد. با اینکه خوشم نمیآمد کسی به من بخندد، امشب همه چیز فرق داشت. کمی نرمش به خرج دادم و به جای اخم همیشگی، نیمچه لبخندی زدم.

***

نیمههای شب از خواب بیدار شدم و جعبههای هدیهای را که برای عمه و عمو خریده بودم را از چمدان بیرون آوردم. گاماسگاماس، طوری که حتی مورچهای از خواب بیدار نشود، به سمت درخت کاج نورانی گوشهی پذیرایی رفتم. جعبهها را زیرش قرار دادم و سریع به اتاقم برگشتم. در نقش بابانوئل، به عمه و عموی کوچولویم هدیه میدهم! این اولینباری بود که برای کریسمس به خانهی آنها میآمدم، پس باید سنگ تمام میگذاشتم.

***

-وای! اینا دیگه چیند؟!

-شاید بابانوئل واسهمون کادو آورده!

-مارکو چی داری میگی؟! دارم جدی میپرسم!

با صدای مکالمهی آن دو، از حالت خواب و بیداری بیرون آمدم و هوشیار شدم. امروز صبح هم هوا ابری بود؛ بدون هیچ بارشی!

-سلام به همگی.

سرشان به سمتم چرخید و کنجکاوانه نگاهم کردند. هم زمان با هم گفتند:

-کار تو که نیست؟

لبخندی کج به لبم فرم داد.

-از کادوها خوشتون اومد؟

کمی تعجب کردند اما کمکم تعجب جایش را به لبخندی از تشکر داد. میدانستم که تنها بودنشان باعث شده بود روز کریسمس، از هیچکس جز همدیگر هدیه نگیرند و همین، عامل این برق شادی امروز در چشمان هردویشان شده بود.

-آرزو چرا اینکارو کردی؟! امروز کوچکترا از بزرگترا کادو میگیرند!

-مگه بزرگترا کادو دوست ندارند؟

دستانم را با دستان گرمش گرفت و با لذت در چشمانم خیره شد.

-تو بهترین برادرزادهای هستی که یک نفر میتونه داشته باشه.

-شما هم بهترین عمهای هستید که من میتونم داشته باشم.

چشمکی به او زدم و بدن لاغرش را به آغوش کشیدم. چشمم به عمو افتاد که با لذت ما را نگاه میکرد. دروغ است اگر بگویم کسی را بعد از خانوادهام، بیشتر از این دو نفر دوست دارم. از بغلم بیرون آمد و من با لحنی پر شیطنت گفتم:

-خب حالا وقت باز کردن کادوهاست. نظرتون چیه؟

با دیدن لبخندشان به نشانهی تایید، به سمت جعبهها رفتم و کادوی هر یک را به خودش دادم.

عمو در حالیکه پیراهن و کراواتی را که برایش خریده بودم در دست داشت، لبخند به ل**ب مرا به آغوش کشید.

-مرسی آرزو. واقعا خوشحالم کردی!

عمه هم در حالیکه به پیراهنی که همرنگ کراوات عمو برایش خریده بودم نگاه میکرد، گفت:

-دستت درد نکنه، ولی همین که اومدی پیشمون خودش کلی ارزش داره!

-عمه ما تعارف نداشتیم! مگه نه؟

لبخندش پررنگتر شد و برق اشکی از شوق، چشمان طوسیاش را دقیقا مثل یک ستاره درخشاند. از دیدن ذوق و شادیشان در دل به خودم لعنت فرستادم که چرا بیشتر به دیدارشان نمیآیم.

***

با عصبانیت به موهایم چنگ زدم و جلوی آینه ایستادم. این حواسپرتی واقعا احمقانه است!

آنقدر مهمانی امشب برایم کماهمیت بود که یادم رفت موهایم را اتو بکشم تا صاف بشوند. برای امشب با همان ماکسی مشکی تنگی که عمه به خیاط سفارش داده بود، مناسب به نظر میرسیدم ولی موهایم، واقعا بزرگترین مشکل من برای این لحظه است که فقط، پنج دقیقهی دیگر وقت دارم تا از اتاقم بیرون بروم و به خانهی دوست عمه برویم. با صدای تقتقی که به در اتاق خورد، سریع در را باز کردم.

-وای آرزو این لباس چقدر بهت میاد! چرا هنوز آرایش نکردی؟

-عمه آرایش رو فراموش کن! تو بگو من با این موهای داغون چیکار کنم؟

-کجاشون داغونه؟!

-من یادم رفت اتو بکشم. الان خیلیخیلی ژولیده به نظر میرسم!

زیر ل**ب غریدم:

-کاش موهای منم مثل موهای مامان صاف و نرم بود!

-تو واقعا دیوونهای! میدونی موهات با فر درشتشون چه قدر قشنگه؟ خیلیها بابلیس میزنند تا موهاشون شبیه موهای تو بشه!

-عمه من اینجوری خیلی نامرتب به نظر میرسم!

-اصلا هم نامرتب به نظر نمیرسی! من دیگه میرم پایین. توی ماشین منتظرتیم. آرایش کن و زود بیا.

از اتاق که بیرون رفت، برای جلب رضایتش دستم به سمت کیف لوازم آرایشم رفت. ریمل و رژ ل**ب کر می براقی زدم و پالتویم را پوشیدم. بیحوصله در ماشین نشستم و راهی مقصد بیاهمیتی که هنوز هم نمیفهمیدم چرا تا این حد برای عمه مهم است، شدیم.

با توقف ماشین نگاهی بیتفاوت به خانهی بزرگی که جلوی در بزرگش بودیم، انداختم. عمه در حالیکه کلاه مجلسی سیاهرنگش را با دست تنظیم میکرد، به الکس گفت:

-جعبهی کادو رو بده به آرزو بیاره.

به سمتم چرخید و لبخندی ژکوند به رویم زد. خوب میدانست من اصلا از ارتباط برقرار کردن با غریبهها خوشم نمیآید، ولی به خیالش میتوانست با این کارش ارتباط من با دختری که حتی نمیدانم کیست و برای اولینبار، در تولد امروزش با او آشنا میشوم را بیشتر کند. الکس جعبهی صورتی رنگی که با ربانی سفید که به طرح یک پاپیون گره خورده، مزین شده بود را جلویم گرفت. بدون هیچ حرف اضافهای، جعبه را از دستش گرفتم. خانم جوانی با کت و شلواری مجلسی برایهدایت ما به عمارت به سمتمان آمد. پس از سلام و خوشآمدگویی راه افتاد و ما هم به دنبالش از باغی بزرگ و مملو از درختان بیبرگ و گل که در تاریکی، بیشباهت به فضای برزخی خیالی که همیشه در ذهنم گنجانده بودم نبود، گذشتیم. در سالن بزرگ و مجللی به رویمان باز شد و پس از ورودمان، خانم میانسالی با چهرهای که ایرانی بودنش را فریاد میزد با دیدن عمه و عمو با شوق به سمت ما آمد. حین نزدیک شدنش به این فکر کردم که چه قدر چهرههای کم جذابیت ایرانی، در کشوری که اکثر مردم آن، با چشمان آبی به رنگ آسمان و موهایی طلاییرنگ از شدت جذابیت چشم را خیره نگه میدارند، قابل تشخیص هستند. عمه با لذت و هیجان به گفتگو با آن خانم پرداخته بود و عمو هم مشغول صحبت با مردی که به نظر همسر آن خانم میآمد، شده بود. پس از گفتگوی چند دقیقهای عمه و دوستش، عمه تصمیم به معرفی من گرفت.

-راستی گلنوش یادم رفت آرزو رو بهت معرفی کنم!

نگاهی با افتخار به من انداخت. به دنبالش دوستش گلنوش کنجکاوانه به من چشم دوخت.

-ایشون آرزو خانوم، برادرزادهی عزیز من هستند.

گلنوش با نهایت ادب و احترام، دستش را به سمتم دراز کرد و اولین سخنش خطاب به من را آغاز کرد.

-از آشنایی باهات خیلی خوشبختم. منم گلنوش هستم.

صمیمانه با او دست دادم و در جواب برآمدم.

-متشکرم! من هم از آشنایی با شما خیلی خوشبختم.

-تعریفتو خیلی از آرمیتا شنیده بودم. همونطوری که گفته خیلی خانوم و موقر هستی.

با لبخندی کج به عمه نگاه کردم. عادت کرده بود وقتی به من میرسد مدام از من ایراد بگیرد، ولی پشت سرم نزد همه از من تعریف میکرد! این تناقضش را با وجود عجیب بودن دوست داشتم. این ویژگی مختص خودش بود. در جوابم لبخندی زد و من دوباره سرم را به سمت گلنوش چرخاندم.

-عمه و شما خیلی لطف دارید.

برای اینکه من هم در ادامهی این ارتباط نقشی داشته باشم پرسیدم:

-ببخشید اون دخترتون که الان تولدشونه کجاست؟

با دستش به دختری نوجوان که با پیراهن براق صورتی رنگی در وسط سالن، در حال گفتگو با چندین دختر هم سن خودش بود، اشاره کرد.

-بهسا اونجاست. میخوای صداش کنم؟

-نه نیازی نیست. بذارید با دوستاش صحبت کنه. فقط من این کادو رو به کی بدم؟ لبخندی مهربان به رویم زد و گفت:

-چرا زحمت کشیدی؟!

از تعارفات بیهوده متنفر بودم. دستم را در موهایم فرو بردم و با خوشرویی جوابش را دادم:

-چه زحمتی؟! قابلی نداره!

دستانش را به سمتم دراز کرد و گفت:

-من میگم بذارن جای بقیهی کادوها. تو هم برو پیش بقیه و یه کم خوش بگذرون.