فصل دو
میدونی احتمال اینکه قلبی به بدنش بخوره و بخوان بهش پیوند بزنن، چقدر کمه؟
دستم را روی دهانم گذاشتم و به اشکهایی که از چشمانم تا زیر چانهام جاری میشدند، اجازه دادم تندتر و پر شدتتر مثل یک سیل فرو بریزند. عمه لبخندی کمرنگ برای آرام کردن من زد و با همان لحن که سعی در فروکش کردن نگرانی و دلشورهی من داشت، گفت:
-آرزو درسته که هنوز توی ایران نتونستن قلبی برای پیوند بهش پیدا کنند، اما یکی از دکترهای کمیتهی جراحی پیشنهاد کرده که اگر تا دو هفتهی دیگه قلبی پیدا نشد، بیاد انگلیس. چون در عملهای پیوندی هم اهداء عضو بیشتره و هم جراحها ماهرترند. پس این یعنی امیدی وجود داره و باید خوشبینتر باشی عزیزم!
آب دهانم را محکم قورت دادم تا بغضی که لحظه به لحظه بزرگ و بزرگتر میشد، رشد خود را لحظهای متوقف کند. با صدایی که لرزش خفیف آن به وضوح حس میشد گفتم:
-اما عمه، تو هم میدونی احتمالش چقدر کمه! احتمالش کمه عمه میفهمی؟ احتمال زنده موندن مامان ک ...
سکوت کردم. توان نداشتم بگویم احتمال زنده ماندن مامان کم است! مامان که برایم اندازهی یک کهکشان بزرگ ارزش داشت.
-آرزوی عزیزم! سعی کن مثبت فکر کنی! به جای غصه خوردن سعی کن از نفوذت توی کادر پزشکی لندن استفاده کنی و یک جراح خوب برای مادرت پیدا کنی!
-اما عمه...
-هیس! ولی و اما نداره عزیزم! فقط باید سعی کنی دنبال بهترین راه درمان باشی!
سرم را پایین انداختم و سکوت کردم. عمه پس از چند دقیقه سکوت بینمان را شکست و گفت:
-دلیل اینکه آرمان بهت گفت امسال کریسمس بیای اینجا هم این بود که نخواست ببینی نفس بستریه و خیلی نگران بشی و خودتو ببازی، پس نگران نباش و بهشون اثبات کن قویتر از این حرفایی!
موبایلم را از روی میز برداشتم و باری دیگر به عکس خانوادگیمان که بر صفحهی قفل موبایلم، تمام اعضای خانوادهام را شاد و سالم نشان میداد، نگاه کردم. نگاهم را به مامان که در عکس لبخند بر ل**ب به من نگاه میکرد، کشاندم. مثل مسخشدگان به عکسش نگاه میکردم. هر لحظه که میگذشت، بغضم بزرگ و بزرگتر میشد و اشکهایی که وضوح دید مرا میکاستند، مثل باران ابری پاییزی بیشتر و تندتر میباریدند. من اصلا نمیتوانستم باور کنم! نفسی عمیق کشیدم و سرم را بالا بردم. در چشمان طوسی رنگش که در عمقشان تردید به خوشبینی بیش از حدش دیده میشد، دقیق شدم. با فشار آب دهانم را قورت دادم، به سختی بر خودم مسلط شدم و با صدایی لرزان گفتم:
-حالش خوب میشه عمه. مگه نه؟
-قرار شد آروم باشی!
با لحنی عصبی سریع گفتم:
-جواب منو بدید!
-نمیدونم آرزو! من نه خدام نه عیسی مسیح! تو فقط میتونی دعا کنی و از پزشکها و جراحای قلب اونجا پرسوجو کنی. چند روز بعد از اتمام تعطیلات کریسمس هم، نفس و آرمان میان لندن پیش تو.
به لندن میآیند! آنها به لندن میآیند، ولی من اصلا خوشحال نیستم! همیشه عاشق وقتهایی بودم که به دیدار من میآمدند، اما هیچوقت دلم نمیخواست این دلیل آمدن آنها به دیدار من باشد!
-عمه من میترسم! آخه چرا مامان من؟! مگه من کم سختی کشیدم توی زندگیم؟!
-این حرفو نزن آرزو! تو باید قوی باشی و به مامان و بابات روحیه بدی دختر! تو هیچ میدونی آرمان چه قدر تا حالا سختی کشیده؟ فکر کردی واسه اون راحته نفسی که اونقدر عاشقش بوده و هست، یک ماهه یا بستریه یا تحت درمان. واسه اون خیلی سختتره! اینو مطمئن باش.
آرمانی که دو هفتهی پیش که رفتم ایران و دیدمش، دیگه اون برادر سابق من نیست. تو که نمیدونی چه قدر شکستهتر شده!
اشکهایی از جنس درد و نگرانی در ریختن از چشمانم از هم سبقت میگرفتند. حس میکردم ریههایم توان اکسیژن گرفتن و تنفس عادی خود را از دست دادهاند. قلبم به شدت درد میکرد و گلویم افسارش را به دست بغضی که بیرحمانه به آن شلاق میزد، داده بود. باور این تعداد تغییرات منفی، آن هم طی یک روز برایم به شدت دشوار بود. تازه میفهمیدم چرا این مدت تماسهایشان با من کم شده بود. من به طرز احمقانهای فکر میکردم دیگر از من دلسرد شدهاند!
-آرزو خوبی دخترم؟
لحن ملایمش وادارم کرد بین اشکهایی که بیصدا از چشمانم میریختند، لبخند بزنم. آری! من باید قوی باشم! دردهای من باید همیشه پنهان باشند. با کف دستانم اشکهایم را پاک و لبخندم را عمیقتر کردم.
-خوبم عمه. نگران من نباشید.
-مطمئنی نمیخوای چیزی بگی؟! درسته که گفتم قوی باشی، اما تو میتونی الان با من درد و دل کنی!
-نه عمه، من کاملا خوبم.
-میخوای الان صبحانه بخوریم؟
-نه راستش خیلی خستهم، دیشب به خاطر پرواز اصلا نرسیدم بخوابم.
-باشه پس برو استراحت کن که عصر بریم خرید، تا حال و هوات عوض بشه.
-من خریدی ندارم عمه! با خرید هم حال و هوام عوض نمیشه!
-با من بیای هم واست خرید میسازم، هم حال و هوات رو عوض میکنم.
هر چند اصلا میلی به خرید نداشتم، اما مخالفت را جایز ندانستم و گفتم:
-باشه هر طور شما بگید. با اجازهتون من دیگه برم استراحت کنم.
او که نمیدانست در قلب من چه غوغایی برپاست، پس باید به ناچار با او موافقت میکردم.
کاش همه چیز به همان سادگی که عمه میپنداشت بود و من میتوانستم بیخیال دلشوره و وحشتی که به سراغم آمده، شوم و با او به خرید بروم. بعد هم با کمال آسودگی خیال، مغزم را که قفلش باز شده بود به کار انداخته و بهترین جراح قلب را، برای مامان پیدا میکردم و از او درخواست میکردم تا قلبی را که با بدن مامان همخوانی دارد، از اهداکننده به مامان پیوند بزند.
کاش این رویا واقعیتی میشد که مامان را از بیماری رها و حضور و سلامتی دوبارهاش را به ما هدیه میکرد. با سستی در اتاق را باز کردم و روانهی تخت شدم. طاق باز رویش دراز کشیدم و به سقف اتاق خیره شدم. یعنی میشود بهترین اتفاق ممکن بیفتد؟ یعنی کسی پیدا میشود که قلبش، با بدن مامان همخوانی داشته و اطرافیانش بخواهند قلبش را اهداء کنند؟ یعنی میشود آن قلب به بدن مامان پیوند بخورد؟ به قدری فکر و خیال کردم که خواب به سراغ چشمان خسته و مغز گیج و منگم آمد.
-آرزو نمیخوای بیدار بشی؟ عصر شده ها! الان هفت ساعته که خوابیدی!
چشمانم را آرام گشودم و با دستانم شروع به مالیدنشان کردم. این عادت را از بچگیام تاکنون ترک نکردهام. خوابم که بیشتر به یک کابوس مملو از ترس و نگرانیبرای آیندهای که بیماری مامان در پیش داشت شبیه بود، تا به یک خواب شیرین و رویایی دلچسب، مرا به شدت آزرده بود. پتو را کنار زدم و نیمخیز شدم. به عمه که دست به کمر ایستاده بود و طلبکارانه نگاهم میکرد، گنگ نگاه کردم. با صدایی گرفته و خواب آلوده پرسیدم:
-چیزی شده؟!
-فکر کنم قرار بود امروز عصر بریم خرید!
دستی در موهایم فرو بردم و کمی بعد، یاد قولی که صبح برای خرید رفتن به عمه دادم، افتادم.
-میشه بذارید واسه یک وقت دیگه؟ میخوام الان به مامانم زنگ بزنم.
-اولا که خودت صبح قبول کردی، پس همین الان میریم خرید. دوما الان خونه نیستن!
-چرا نیستن؟!
-من نیم ساعت پیش به آرمان زنگ زدم گفت دارن میرن مطب دکتر واسه معاینهی نفس.
بغض کوچکی به گلویم چنگ انداخت، ولی اینبار هم با قورت دادن آب گلویم مهارش کردم.
-مامان حالش خیلی بده؟
-نه! امروز وقت گرفته بودن واسه ویزیت.
-ک ی میتونم بهشون زنگ بزنم؟
-شب که از خرید برگشتیم تماس میگیریم.
با تاکید م ص رانهاش روی خرید، خشم به تمام روحم هجوم آورد. برای آرامتر شدن، کلافه دستم را در موهایم فرو بردم. مامان همیشه میگوید این رفتارم را که هنگام عصبانیت، با دستم از موهای بیگناهم انتقام میگیرم، از بابا به ارث بردم. دیگر برایم ارادی نیست که وقتی عصبانیت، ترجیح میدهم سکوت کنم و با این کار بر خودم مسلط شوم. به ناچار جواب دلخواهش را دادم:
-باشه، هر چی شما بگید.
-خوبه، حالا که غذا هم نخوردی پاشو یک عصرانه بخوریم بریم.
-چشم.
لبخندی زد و بدون هیچ حرف دیگری، از اتاق خارج شد.
با کف دستم روی پیشانیام کوبیدم و زیر ل**ب "عجب گیری کردم" ای نثار روح آزرده خاطرم کردم. با رخوت از روی تخت بلند شدم و پتویش را مرتب پهن کردم. برس سیاهرنگم را به دست گرفتم و همزمان با برس زدن موهایم، با دست دیگرم در چمدان را باز کردم و به دنبال یک کلاه گرم گشتم. همین که صبح در این سرما کلاه سرم نکردم، حماقتی محض بود. کلاه سفید رنگی که به من چشمک میزد، باعث شد پوفی از آسودگی خیال بکشم. جای خوشحالی داشت که آوردنش را فراموش نکرده بودم، اما برای من که در اضطراب غرق شدهام این خوشحالی بیش از لحظهای دوام نداشت.
-آرزو بیا دیگه! دیر میشه ها!
-اومدم عمه!
برس را در چمدان پرت کردم و از اتاق خارج شدم. وقتی هم که اراده میکنم مرتب باشم، بقیه نمیگذارند! با نزدیک شدن به میز ناهارخوری که دیس اسنک و بطری نوشیدنی با ظرفها و گیلاسهای تمیز رویش برق میزدند، شادی کوچکی که ذرهای غمم را تسکین نمیداد به سراغم آمد. برای من که از دیشب غذای درست و حسابی نخورده بودم، این عصرانهی غیرمنتظره مثل یک معجزه بود و شاید خوب بهانهای، برای فراموش کردن لحظهای آنچه شنیدم بود.
با ولع اسنکی را که اگر هر زمان دیگری بود، به دید یک عصرانهی معمولی بیمیل نگاهش میکردم، خوردم.
سنگینی نگاههای متعجب عمه و عمو را روی خودم حس میکردم، ولی گرسنهتر از آن بودم که واکنشی نشان دهم. مطمئنا عمه در افکارش به حال من افسوس میخورد. منی که همواره میخواست مثل یک دوشیزهی متشخص رفتار کنم، اکنون همچون دختری کولی که برای اولینبار طعم غذاهای اشرافی را میچشد، شکارچیوار به جان عصرانهای ساده افتادم. وقتی معدهی درماندهام که تا نیم ساعت پیش خالی مانده بود، پر شد چنگال و چاقو را در بشقاب رها و با دستمال پارچهای کنار بشقابم، آرام دور دهانم را تمیز کردم تا ذرهای به همان دوشیزهی متشخصی که عمه همیشه از من میخواهد، شبیهتر شوم. منتظر نگاهشان کردم که لبخند بر ل**ب، به من مثل یک کود ک دلربا نگاه میکردند.
-دیگه سیر شدی؟
-بله عمه، خیلی لذیذ بود. ممنون.
-خب من که درستش نکردم!
-دستپخت مارگارت چه زود مثل مادرش عالی شده!
-آره. اون دختر سختکوش و بااستعدادیه.
-همینطور به نظر میرسه.
-خب حالا کی حاضره یه گیلاس بخوره به سلامتی جمع مون؟
هر دو منتظر نگاهم کردند. با رضایت نگاهشان کردم و سمت راست لبم را به بالا کش دادم.
لبخند زدنم هم به آدمیزاد نرفته است! همیشه کج لبخند میزدم، طوری که فقط سمت راست لبم بالا میرود؛ درست مثل اکثر لبخند های بابا! مامان خیلی از این عادتم خوشش میآید. من و بابا نه تنها از نظر چهره بسیار شبیه همدیگر هستیم، بلکه اخلاقیات من هم درست مثل خودش شده است. مامان هم که عاشق بیچون و چرای شوهرش است، هر شباهتی بین ما میبیند از خوشی ذوق میکند. گیلاس نیمه پری که عمو به سمتم گرفت را از دستش گرفتم و همان لحظه گیلاسهایمان را به هم زدیم. صدای به هم خوردن گیلاسهای بلوری و "به سلامتی"مان همزمان شدند.
جرعهجرعه از آن نوشیدنی تلخ و سوزاننده مینوشیدم و به یاد خانوادهی دوست داشتنیام میافتادم. چه قدر پیشبینی اتفاقهای ناگوار به دور از ذهن است! پارسال همین زمان کنارشان بودم. کنار مادر و پدر و یک خواهر و دو برادرم. حتی رایان هم برای کریسمس به ایران میآمد، تا همگی بار دیگر کنار هم بودن را به یاد گذشتهها تجربه کنیم. یاد رایان، کمتر شدن تماسهای اخیرش را به خاطرم آورد. اگر او هم همه چیز را میدانسته و تا به حال به من نگفته باشد، چه؟!
سرم را به طرفین تکان دادم و با خود اندیشیدم که چنین چیزی واقعا نابخشودنیست!
-خب دیگه بسه. بیشتر از این بخوریم ممکنه نوشیدنی بشیم و نتونیم بریم خرید.
عمه هنوز هم به این خرید ملعون فکر میکرد ولی من غرق در رویای لحظهای آرامش و صحبت با مادرم بودم!
-باشه عزیزم!
صدایش را کمی بلندتر کرد و گفت:
-مارگارت ما دیگه میخوایم بریم. بگو الکس ماشین رو آماده کنه.
صدای ضعیف شدهی مارگارت از آشپزخانه آمد که گفت:
-الان میگم آقا.
بیحال به سمت اتاق رفتم و با بیمیلی لباس پوشیدم. مهمترین قسمتش کلاه و شالگردن با دستکش بود؛ مخصوصا برای من که به شدت از سرما بیزار هستم.
سریع آماده شدم ولی ترجیح دادم قبل از بیرون رفتن از اتاق، با رایان تلفنی حرف بزنم. حسی در درونم میگفت او بیآنکه به من چیزی بگوید، از همه چیز خبر داشته است. دستم را در موهایم فرو بردم و بیحوصله به صدای بوق تلفن گوش سپردم. بالاخره بعد از سه بوق، با صدایی خوابآلوده جواب داد:
-های)!(Hi
-منم رایان.
-آرزو تویی؟!
-نه پس روحمه بیمزه!
خمیازهای طولانی و صدادار کشید و با صدایی گرفته پرسید:
-چرا الان زنگ زدی؟! میدونی اینجا ساعت چند نصف شبه؟
-اینجا که سر شبه.
-من که اونجا نیستم! خوابم میاد. بعدا زنگ بزن.
-مسئلهی مهمیه که باید همین الان در موردش حرف بزنیم، راجع به مامانه.
کمی مکث کردم. با لحنی جدی و آمیخته با نگرانی دوباره به حرف آمد.
-چی شده؟! اتفاقی واسش افتاده؟! حرف بزن آرزو!
-نه فعلا اتفاق خاصی نیفتاده، ولی بابت پنهان کردن بیماریش خیلی ازت دلگیرم!
سکوت کردم و منتظر واکنشی از جانبش ماندم. میخواستم مطمئن شوم که او هم خبر دارد و بعد بحث کنم.
-تو از کجا فهمیدی؟!
کلافه پوفی کشیدم و دستم را در موهایم فرو بردم. آنقدر عصبانی شدم که چند تار مویم را بادست از ریشه کندم. با لحنی آکنده از دلخوری گفتم:
-پس تو هم میدونستی و به من نگفتی؟! واقعا که رایان، از تو انتظار نداشتم با من مثل یک غریبه برخورد کنی! فکر میکردم منم از اعضای همین خانوادهام!
-این حرفا رو ول کن. تو فقط بگو از کجا فهمیدی؟
-واسه تو چه فرقی میکنه؟! من که واست یک غریبهام!
-آرزو اون روی من رو بالا نیار! بگو کی بهت گفته؟
-واسم مهم نیست اون روت بالا بیاد. به هر حال عمه گفته.
-مگه الان ایتالیایی؟!
-آره زودتر اومدم. فکر نکن میتونی طفره بری.
-به منم کسی نگفت. خودم فهمیدم.
-چه جوری اونوقت؟
-هوف! مگه بازجوییه؟!
-جواب منو بده.
-خیلی اتفاقی فهمیدم. بابای یکی از دوستای قدیمیم توی ایران، دکتر مامان از آب در اومد.
-پس چرا به من نگفتی؟!
-منم کلا سه هفته هست فهمیدم! وقتی با بابا حرف زدم اولش انکار کرد، ولی وقتی فهمید حتی از زمان دقیق معاینهها هم خبر دارم، گفت مامان خواسته ما چیزی نفهمیم. بعد هم گفت به تو چیزی نگم که به موقعش خواهرش بهت توضیح بده.
-رایان من میترسم! یعنی حالش چه قدر بده که بهمون نگفتن؟
هیچ تعبیر مثبتی برای سکوتش پیدا نکردم. دلهره مثل یک نیروی مسلح به تمام بدنم شلیکمیکرد.
-رایان تو تازگی مامان رو دیدی؟ حالش چطوره؟ تو رو خدا جواب بده!
-آرزو منم بعد از کریسمس میام لندن. فقط به تو بستگی داره که بتونی دکتر آشنایی اونجا پیدا کنی و کسی پیدا بشه که قلبش به مامان بخوره و بخواد اهدا کنه.
-چه قدر امید به زنده موندنش هست؟
-اگه بتونه پیوند انجام بده که مشکلی نیست!
-و اگه نشه؟
کمی مکث کرد و با لحنی ناامید و صدایی آهسته جواب داد:
-دکترش گفته حداکثر یک سال.
دیگر حتی تحمل گوش کردن به حرفهایش را نداشتم. به گفتن یک "خداحافظ" اکتفا کردم و تماس را قطع کردم. برای مهار بغضی که در گلویم تشکیل شده بود، آب دهانم را با قدرت قورت دادم و سعی کردم افکار منفی را از ذهنم دور کنم. عصبی در طول اتاق قدم میزدم که نگاهم به کیفی که روی تختم گذاشته بودم گره خورد و به یاد خرید افتادم. یقینا مدت زیادی است که منتظر من هستند. سریع کیفم را برداشتم و از اتاق بیرون آمدم. هر چه بیشتر میماندم بدتر بود. با تعجب به پذیرایی خالی که اثری از عمه و عمو در آن نبود، خیره شدم.
-بالاخره اومدید خانوم؟
سرم به سمت منبع صدا چرخید و نگاهم روی دخترک سفید پوست با دانه های زیر پوستی قهوهایرنگ و موهای بور با حالت فر ریز ثابت ماند.
-بقیه کجان مارگارت؟
-توی ماشین منتظرتون هستند. به من گفتند بهتون بگم برید پایین.
-مرسی، خداحافظ.
-خدانگهدار.
چرخیدم و راهی حیاط شدم. با اینکه تا نیم ساعت پیش، از این خرید بیزار بودم، در این لحظات حس میکردم بهترین راه برای خالی کردن مغزم از هجوم انبوهی از افکار منفی، همین خرید است.
الکس که مردی میانسال، با ظاهری همواره مرتب بود و سالهای زیادیست که به عمو و عمه خدمت میکند، در ماشین را با ژست محترمانهاش به رویم باز کرد. خودم را روی صندلی کنار راننده رها کردم. صدای موسیقی لایت پیانو که از نواختن با مهارت تمام یکی از سمفونیهای بتهوون پخش میشد، تنها صدایی بود که سکوت فضای داخل ماشین را میشکست. از آینهی کوچک بغل ماشین نگاهی به عمه که از شیشهی کنارش به بیرون خیره شده بود، انداختم. به نظر میرسید خیلی در فکر فرو رفته است. سرم را به پشتی صندلیام تکیه دادم و چشمانم را بستم. نگرانی برای مامان کم دردی برایم نبود ولی باید قوی باشم. همه از من این انتظار را دارند و اصلا هم انتظاری غیرمنطقی نیست. با توقف ماشین از عالم افکار ضد و نقیضم برای پیشبینی وقایع آینده بیرون آمدم. به محض پیاده شدن، صدای سوز باد سردی که وزید باعث شد از پوشیدن لباسهای گرم خوشنود بشوم و به سردی بینتیجهاش پوزخند بزنم. عمه دستم را گرفت و مرا مثل یک بچه در تمام پاساژ به دنبال خودش کشاند. از این رفتارش اصلا خوشم نمیآمد، اما به او حق میدادم. او سالهای زیادی را در آرزوی بچهدار شدن به سر برده و حس مادرانهی خفتهی روحش، بالاخره باید جایی نمایان شود؛ حتی گاهی ناخودآگاه! بالاخره جلوی یکی از بوتیکهای شیک و گرانقیمت توقف کرد و من هم که مثل دمش به دنبالش کشیده میشدم، ایستادم.
-بریم تو.