فصل هشت
روی یکی از صندلیها نشستم و با صدای غرولند خانم مسنی که کنارم نشسته بود، سرم به سمتش چرخید. اطرافش را نگاه کردم. صندلی کنارش خالی بود و کسی هم مخاطبش نبود ولی همچنان در حال غر زدن بود. از زندگی و بیوفایی شوهرش و هزار و یک بیماری برای خودش مینالید. شاید هم برای شنوندهای خیالی مینالید، شنوندهای که باید در کنارش میبود، روبرویش مینشست و به حرفهایش گوش میکرد ولی نبود. تنها بود، تنهای تنها؛ تنهاتر از من!
پس از چند دقیقه نگاه ترحمآمیز به آن زن، با صدای منشی که نام مرا صدا کرد از جایم بلند شدم و به سمت اتاقی که اشاره کرده بود، رفتم. با پشت دست دو بار بر در اتاقش زدم و در را باز کردم. با دیدن مردی حدودا پنجاه ساله، با ظاهری مرتب و روپوشی سفید رنگ که از تمیزی برق میزد، گفتم:
-سلام.
نگاهش را از مانیتور جلویش گرفت و در حالیکه عینکش را روی بینی جا به جا میکرد، به من لبخندی زد و گفت:
-سلام! آرزو تویی؟
جلوتر رفتم و در حالیکه روی یکی از صندلیهای نزدیک به میزش مینشستم گفتم:
-بله.
با نوک انگشتانش چانهاش را خاراند و گفت:،
-آم، خیلی مشتاق بودم ببینمت.
-متشکرم! من هم خیلی خوشحال شدم از دیدار با شما.
لبخندی زد و گفت:
-خب آرزو اون طوری که ماکان برام تعریف کرده بود، خیلی روی مادرت حساسی و هر خبری رو نباید بدون زمینهسازی بهت بدم.
-مادرم رو خیلی دوست دارم ولی نه اینکه به من در موردش دروغ بگید! لطفا راحت باشید. من میتونم احساساتم رو کنترل کنم.
-امیدوارم همینطور باشه. خب ببین آرزو من قول میدم تمام سعی خودم رو برای پیدا کردن قلبی که به مادرت بخوره بکنم ولی اگر هم پیدا نشد، میشه با یک عمل وضعیتش رو بهتر کرد.
-چه عملی؟ پس چرا بقیهی دکترها این رو نگفتن؟!
-چون درمان دائمی نیست ولی میتونه به مادرت فرصت زنده موندن بیشتری بده؛ مثلا تا دو یا سه سال دیگه.
-فقط همینقدر؟
-تازه این خوشبینانهترین حالته!
چشمانم را بستم و آب دهانم را با شدت قورت دادم. چنگی به موهایم زدم و نفسی عمیق کشیدم. چشمانم را باز کردم و به دکتر که همچنان با همان لبخند نگاهم میکرد، نگاه کردم. با لحنی جدی و مطمئن گفت:
-شنیدم که یک دکتری، درسته؟
-بله، درسته.
-پس در این وضعیت بهتر میتونی حال اطرافیان مریضهات رو درک کنی.
-من با بیماریهای خطرناک و کشندهی زیادی مواجه نمیشم!
-منظور من هم فقط که مرگ نیست! بیماری یک درد و نقصه، که هم واسهی بیمارها و هم واسهی اطرافیانشون عذابآوره. حالا اگر بیماری وخیمتر باشه ناراحتی افراد هم بیشتر میشه، اما ناراحتی چه کم چه زیاد ناراحتیه.
-ناراحتی داریم تا ناراحتی! حتی تصور از دست دادن کسی که برای آدم خیلی مهمه، واقعا سخته... خیلی سخت!
-میخوای بگم یک فنجان قهوه بیارند تا بیشتر حرف بزنیم؟
-البته!
با تلفنش به منشی سفارش دو فنجان قهوه داد و سپس به من نگاه کرد. سرش را پایین انداخت و به گلدان روی میزش خیره شد. شدیدا به فکر فرو رفته بود. نه او حرفی زد و نه من سکوت را شکستم. به بخاری که از سطح فنجان بلند میشد، خیره شدم. ده دقیقهای بود که بین ما سکوت برقرار شده بود ولی من هنوز تلاشی برای شکستنش نکردم. آخر مرا چه به حرف زدن!
-ماکان یکی از دوستای صمیمی منه.
سرم بالا آمد و متعجب نگاهش کردم. تفاوت سنیاش با ماکان حداقل ده سالی بود و با این حال دوست صمیمی بودند؟!
-چطوری با هم آشنا شدید؟!
-از طریق برادر کوچیکم. اون و ماکان با هم، همکلاسی بودند و دوستهای خیلی صمیمی تا اینکه...
چند ثانیه سکوتی که کرد، باعث شد تا کنجکاویام افسار زبانم را در دست بگیرد و ناخودآگاه بپرسم:
-تا اینکه؟
سرش بالا آمد و با نگاهی مغموم در چشمانم دقیق شد. غمی عجیب از عمق نگاهش فوران میکرد و من متعجب به واکنش او نگاه میکردم. دوباره به گلدان روی میزش چشم دوخت و ادامه داد:
-تا اینکه بیماری قلبی جونیور وخیمتر شد؛ هر روز شاهد بدتر شدن حالش بودم؛ هر روز صورت جوان و جذابش رنگ پریدهتر شد و بالاخره یک روز خیلی غیرمنتظره، سکته کرد و دیگه دوام نیاورد؛ دوام نیاورد و رفت؛ رفت و ما رو مجبور کرد بدون اون دوام بیاریم...
جرعهای از قهوهاش نوشید و ادامه داد:
-روزی که جونیور رفت، ماکان هم کم از من نمیآورد. از غم نگاهش همدرد بودنش با من رو کاملا حس میکردم و اون هم متقابلا همین حس رو داشت. همین همدردی باعث شد ارتباطمون با هم بیشتر بشه، تا خلأ وجود جونیور رو با هم مثل دو تا برادر پر کنیم و امروز علیرغم اختلاف سنی زیادی که داریم، دوستهایی صمیمی برای هم باشیم.
نگاهش را از گلدان گرفت و به من نگاه کرد. بغض کرده بودم. آب دهانم را با شدت قورت دادم تا ناراحتیام را پنهان کنم. چه داستان غمانگیز قشنگی، پشت دوستی آن دو بود!
-میدونی آرزو، تو من رو یاد خودم وقتی حال برادرم جونیور بدتر شده بود میندازی. منم اون موقع حتی نمیتونستم به نبود تنها برادرم، که برام جزء با ارزشترین عزیزان زندگیم بود فکر کنم، ولی بعد از رفتنش من نمردم! زنده موندم و به زندگی ادامه دادم؛ فقط در دنیایی جدید، دنیایی بدون اون که هر وقت یاد خاطراتش میافتم، خلأ عجیبی رو حس میکنم. بیشتر از اونی که فکرشو بکنی ناراحت میشم ولی به زندگی ادامه میدم.
-دکتر من...
-میدونم که الان حتما از جملهی قوی باش خسته شدی، ولی یادت باشه ما تلاشمون رو میکنیم اما از یک جایی به بعد، دیگه در کنترل ما نیست. میتونی اسمش رو سرنوشت یا ارادهی خدا بذا ری، اما هر چی که هست تو رو هم برای مشکلات بزرگت قویتر میکنه پس از هیچی نترس.
-گفتنش راحته!
-به این فکر کن در هر صورت، هر اتفاقی که بخواد بیافته، میافته. تو اگر همش ناراحت و نگران باشی و مادرت رو هم ناراحت کنی یا اگر خوشحال باشی و باهاش خاطرات قشنگتر بسازی و شادش کنی، باز هم نتیجه عوض نمیشه. میشه؟
سکوت کردم. حرفی برای گفتن نداشتم. بیشتر از یک پزشک برایم روانشناس یا شاید هم یک دوست شده بود. ترجیح دادم به جای مخالفت سکوت کنم. آدم خونگرمی بود. ترجیح دادم به گپی دوستانه با او ادامه دهم.
***
شب که برگشتم آنقدر خسته بودم که حتی نای شام خوردن نداشتم. اگنس هم که برایم سوپ درست کرده بود، مجبور شد ظرف غذای دست نخوردهام را جمع کند. دلم کمی خواب آرام میخواست و دیگر هیچ!
***
-خانوم بیدار بشید. خانوم!
به زور چشمانم را کمی باز کردم و با صدایی گرفته گفتم:
-وای اگنس خل شدی؟! این موقع صبح چه خبره که بیدارم میکنی؟!
-خانوم یک خبر دارم که اگه بشنوید از خوشحالی خواب از سرتون میپره!
بیحوصله پرسیدم:
-چی شده؟
-پدرتون همین الان با خونه تماس گرفتند و گفتند تا چند دقیقهی دیگه میرسند اینجا!
-چی داری میگی اگنس؟! حالت خوبه؟ اونا قراره فردا بیان!
-اینو بهتون گفتن که سورپرایزتون کنند!
چشمکی جذاب زد که باعث شد سریع از جایم بلند شوم و از کمدم پالتویم را بردارم و از اتاق بیرون بروم.
-خب خانوم وایستید زنگ پایین رو بزنند، بعد برید پایین!
-فکر میکنی میتونم منتظر بمونم؟ لبخندی زد و گفت:
-پس صبر کنید منم بیام.
-باشه، زود آماده شو.
خم شدم و خودم را به پوشیدن کفشهایم مشغول کردم. به محض اینکه سرم بالا آمد، اگنس را دیدم که آماده روبرویم ایستاده بود. همیشه فرز بودن او و مارگارت برایم تحسینبرانگیز بوده و هست. تا چشم بر هم زدم آسانسور به لابی رسیده بود و من با شوقی وصفناپذیر از در آن بیرون رفتم. منتظر به تاکسیهای گذران از خیابان نگاه کردم. اگنس در حالیکه ژاکت اضافهای را که با خودش آورده بود، روی من میانداخت گفت:
-هوا خیلی سرده خانوم! سرما میخورید. بهتر نیست بریم داخل لابی؟
نگاهی به چشمان مهربانش که در فضای تاریک شب زیر نور چراغهای خیابان روشنتر به نظر میرسیدند، انداختم. نگاهم کمی پایین آمد و با دیدن گونهها و بینی سرخ شدهاش که با پوست سفیدش به شدت به چشم میآمدند، گفتم:
-تو بهتره بری داخل ولی من سردم نیست.
-منم سردم نیست!
لبخندی کج بر لبم نمایان شد. درست مثل خودم لجباز بود! با توقف یک تاکسی زرد رنگ جلوی پایمان با ذوق به باز شدن در عقب ماشین چشم دوختم. با پیاده شدن مامان و بلافاصله بعدش بابا، بغض بزرگی بر گلویم چنگ زد. باورم نمیشد این زن شکسته با صورتی رنگ پریده و بدنی به شدت لاغر و تکیده مادرم باشد! پدر همیشه قوی و قهرمانم چه قدر از موهایش سفیدتر شده بود، خطوط چروک جدیدش تمام صورتش را ناهموار کرده بود. سختتر از همهی اینها این بود که من باید با دیدن تمام این تغییرات قوی میماندم. باید شکستن و خم شدن عزیزترینهایم را میدیدم و قوی میماندم.
-آرزو چرا این بیرون وایستادی دخترم؟! هوا خیلی سرده!
صدای آرامبخشش لبخندی میهمان ل**بهایم کرد. کمی خودم را لوس کردم و گفتم:
-شما گرمش میکنید مامان!
بابا با لحنی معترض گفت:
-من نقشی ندارم در این گرم کردن؟!
سعی کردم لبخند بزنم، هر چند لبخندی کج از آب در آمد، اما باز هم جای شکر دارد. شاید از من خبر نمیگرفت ولی این حال و روز جدیدش، همهی کم توجهیهای اخیرش را از یادم پاک میکرد.
-مگه میشه بینقش باشید؟
به سمتشان رفتم و هر دویشان را به آغوش کشیدم. بوی عطرهای همیشگیشان را میدادند؛ همان عطرهای خوشبو و از جنس محبتهای مادرانه و پدرانهیشان! هر سه همدیگر را در آغوش گرفته بودیم و من عجیب از ناباوری پایان دلتنگیهایم، گریهام گرفته بود. پس از چند لحظه از آغوششان بیرون آمدم. در حالیکه قطرهی اشک شوقی که از گوشهی چشم راستم چکیده بود را با کف دست پاک میکردم، گفتم:
-خب دیگه بریم داخل که سرما نخوریم.
دست مامان را گرفتم و بابا هم که دست در دستش بود با راه افتادن من، هم گام مامان به حرکت در آمد. اگنس در را باز کرد و همگی وارد خانه شدیم.
-خب بفرمایید. اینم از خونهی فقیرانهی جدید ما.
مامان با لحنی معترض گفت:
-کجاش فقیرانهست؟! خیلی هم عالیه دخترم!
بابا در حالیکه از همان لبخندهای کج ارثیمان میزد، گفت:
-زیادی بهش پول دادم که ناشکری میکنه!
لبخندی کج مثل خودش زدم و گفتم:
-واسه دختری مثل من، کم هم خرج کردید!
-نه مثل اینکه یکم زیادی زود بیدار شدی و گیجی که نمیدونی چی داری میگی!
-خب حقیقت تلخه دیگه!
یکی از ابروهایش بالا رفت و با نگاهی طلبکارانه به من خیره شد. با آمدن اگنس نگاهش را از من گرفت و فنجانی قهوه از سینی جلویش برداشت. من هم به دنبالش فنجانی از سینی برداشتم.
نگاهم به مامان که با اشتیاق به فنجان قهوهی باقی مانده نگاه میکرد، افتاد. میدانستم برای خوردنش وسوسه شده است ولی نمیتوانستم کاری بکنم. برای فشار خون و قلبش یک تهدید بزرگ بود، ولی بوی خوب این نوشیدنی جادویی برای مامان که حتی بیشتر از من قهوه دوست داشت، بیشتر از هرگونه نوشیدنی دیگری نوشیدنیکننده بود. لبخندی کج زدم و گفتم:
-مامان.
نگاهش را از بخاری که از قهوهاش بلند میشد گرفت و منتظر به من نگاه کرد. با لحن مهربان همیشگیاش پرسید:
-جانم؟
کمی شیطنت به لحنم افزودم و گفتم:
-مثل دختربچهها که به عروسک مورد علاقهشون پشت ویترین نگاه میکنند، به فنجون قهوه زل زدی!
لبخندش پررنگتر شد و همزمان با خندهی ریز دلنشینش گفت:
-میدونی آرزو، بعضی چیزها رو شاید در حالت عادی فقط دوست داشته باشی و جزء
روزمرگیهای دلخواهت باشند، ولی اگر یک روزی همونها برات ممنوع بشند، حس میکنی لذت داشتن یا انجام دادنشون لاینفک زندگیته. مثل عروسکی که برای یک دختربچه که تعداد زیادی عروسک داره، خریده نمیشه یا قهوهای که واسه من ممنوع میشه.
-ناراحت نباش! دوباره میتونی بخوری، فقط یک مدت کوتاه ممنوعه. این ممنوعیت موقتیه.
نگاهش رنگ غم گرفت و سرش را پایین انداخت. واکنش مایوسانهاش در دلم شمشیری تیز و برنده فرو کرد. لرزش فنجان در دست مشتشدهی بابا خبر از خشم فراوانش میداد. با لحن امیدوارکنندهای گفتم:
-مامان قرار نشد اینقدر ناامید باشی ها! من مطمئنم که درمان میشی.
"مطمئنم؟!" چه دروغ ابلهانه و سادهلوحانهای! مگر میشود به شکهای بزرگ زندگی مطمئن بود؟! چند دقیقه سکوت کافی بود تا همگی به فکر فرو بروند. گویا این روزها سکوت در زندگی من و هر کسی که ملاقات میکنم، ارزش زیادی یافته است! برای عوض کردن بحث پرسیدم:
-خب چرا آرش و آرشیدا رو نیاوردید؟ بابا با لحنی خشک گفت:
-اونا الان امتحانای ترم اولشونه.
-یعنی الان ایران تنهان؟
-نه مادربزرگ و پدربزرگتون هم هستند.
-اونا که کاری بهشون ندارند! من حس میکنم اونا چه اونجا باشند چه اینجا، نمی تونند توی این شرایط درس بخونند!
بابا در حالیکه صدایش از خشم تقریبا دو رگه شده بود، گفت:
-مگه این شرایط چشه؟ من باید بچههام انقدر ضعیف باشند؟ من این جوری شماها رو بار آوردم که هر مشکلی پیش بیاد، نتونید به زندگیتون ادامه بدید؟ -بابا این مشکل بزرگیه، نه یک مشکل معمولی!
صدایش کمی بلندتر شد و گفت:
-اگر واسه شما بزرگ باشه واسه من خیلی بزرگتره! ببینم تو فکر کردی بقیه توی زندگیشون مشکل بزرگ ندارند؟ نمیخواستم اینو بگم ولی واقعا انتظار نداشتم جلوی آرمیتا، اونقدر آدم ضعیفی باشی که بگه مراقب باشم چی بهت میگم، که یک وقت دلت نشکنه! تو فکر کردی من باید همزمان از چند نفر مراقبت کنم؟ هان؟ مامان با لحنی معترض گفت:
-آرمان بسه! اون که چیزی نگفته باهاش بحث میکنی!
-نفس میشه تو بری توی اتاق؟ محکم جواب داد:
-نه تا وقتی بحث با آرزو رو تموم نکنی!
دستش را در موهایش فرو برد و نفسی پرصدا کشید. دلیل این عصبانیتش را درک نمیکردم! به سمتم چرخید و با صدایی آرامتر از قبل گفت:
-آخه من به تو چی بگم؟ تو با خودت چی فکر کردی که به همه گفتی می ترسی من دیگه دوستت نداشته باشم؟مگه بچه شدی آرزو؟ تو میدونی من این مدت چقدر تحت فشار بودم؟ واقعا فکر کردی وقت میکردم هر روز بهت زنگ بزنم و باهات حرف بزنم؟ واقعا فکر کردی من دیگه جا دارم که نگرانی تو رو هم، به نگرانیهام اضافه کنم؟
سرم را پایین انداختم و دستی در موهایم فرو بردم. از سرزنش شدن متنفر بودم ولی حرفی برای گفتن نداشتم. با اینکه پدرم بود و انتظار داشت بتواند روی من حساب کند، باید درک میکرد من هم یک آدم بودم و حق داشتم نگران و ناراحت بشوم! شاید مامان همسر و عشق زندگیاش بود، ولی برای من هم مادرم بود! مامان در حالیکه صدای گرفتهاش را کمی بالاتر آورده بود تا شنیده شود گفت:
-آرمان تو رو خدا تمومش کن! دو هفتهست همش داری با بچهها بحث میکنی! الانم که اومدیم اینجا داری با آرزو بحث میکنی! خواهش میکنم فقط تمومش کن!
لحن ملتمسی که داشت و نگاه نگرانی که به ما خیره شده بود، مثل فشردن قلبم در مشتی محکم و نیرومند آزارم میداد. سرم به سمت بابا چرخید که در عرض چند ثانیه فقط جای خالیاش با بوی عطر مردانهاش باقی مانده بود. میدانستم چقدر برایش سخت است مامان را اینطور ببیند. همیشه در سخت ترین شرایطش فقط سریع همه را ترک میکند و از خانه بیرون میزند. درست مثل پسربچهای تخس! دست ظریف زنانهاش با همان گرمای همیشگی روی شانهام قرار گرفت. آرام گفت:
-آرزو جان از دستش عصبانی نشو. میدونم برخوردش باهات تند بوده ولی این مدت خیلی بهش سخت گذشته و حرفاش دست خودش نیست.
سرم به سمتش چرخید. در چشمان میشی رنگش که انگار یک قایق قهوهایرنگ در دریای سبز تیرهاش به رقص در آمده بود، غرق شدم. سوسوی نگرانی و غم از نگاهش میتراوید و من همچنان، تشنهی نگاه مادرانهاش، تنها به این جذابیتش چشم دوخته بودم.
-آرزو ازش دلخور نباش. باشه عزیزم؟
به شدت دلخور بودم ولی به هیچقیمتی حاضر نبودم دلیل غم و نگرانی بیشتر مادرم باشم. با لحنی دلگرم کننده گفتم:
-باشه! من ازش دلخور نیستم!
لبخندی زد؛ از همان لبخندهایی که چهرهی به ظاهر معمولیاش را چندین برابر جذابتر میکند.
همان لبخندهای از جنس محبت و مهربانیاش که معصومیت چهرهاش را بیشتر نمایان میکند.
در جوابش لبخندی کج زدم. خوشحال بودم که دلش را با همین دو جمله شاد کردم.
-خب نظرت راجع به یک پیادهروی چیه تا بابا برگرده؟
خستهی راه بود ولی کمی قدم زدن در این هوای مرطوب، میتوانست بار دیگر روح و جسم هر دوی ما را زنده کند.
-فکر خوبیه!
طولی نکشید که آماده و راهی پیادهروهای خلوت صبح شدیم. حین راه رفتن نه من حرفی میزدم و نه مامان تلاشی برای بیرون آمدن از خلوت خود میکرد. دستانم را از جیبم بیرون آوردم و روی صورت نیمه خیس شدهام از نمنم باران گذاشتم. حرارت و گرمایی که به لطف گرمی جیب پالتویم داشتند را به پوست سرد صورتم تزریق کردند. شانهام را به شانهی مامان زدم و با چرخیدن سرش به سمتم و آن نگاه سوالیاش، لبخندی پرشیطنت بر لبم شکل گرفت.
-چی شده آرزو؟
-نبینم توی فکر باشی ها! وقتی با منی به من فکر کن نه کس دیگهای!
در پاسخم لبخندی زد و گفت:
-ای حسود! تو دقیقا عین باباتی!
-دقیقا که نه! من خیلی بهترم!
-کی گفته تو بهتری؟!
با تعجب به عقب چرخیدیم و به منبع آن صدای مردانه خیره شدیم. اصلا متوجه نشدم بابا از کی پشت سر ما بود!
-بابا!
-چیه؟ ترسیدی مچتو گرفتم؟
چه خوب وانمود میکرد با من بحثی نکرده اما من هر چقدر هم سعی میکنم، در بازیگری به هنرمندی او نمیشوم! لبخندی مصنوعی زدم و گفتم:
-آدم از گفتن حقیقت که نمیترسه!
-حقیقت که نه، ولی وقتی چاخان میکنه و مچشو میگیرن میترسه.
-والا ما که ندیدیم کسی چاخان کنه!
-آدم خودش رو نمیبینه!
صدای مامان مانع ادامهی گفتگوی ما شد.
-بسه دیگه! بریم سه تایی قدم بزنیم. انقدر بگومگو نکنید که سرم رفت.
بابا در حالیکه به ما نزدیکتر میشد و دستش را دور شانهی مامان حلقه میکرد گفت:
-چشم پیرزن غرغرو!
مامان یک تای ابرو بالا داد و گفت:
-حالا شدم پیرزن غرغرو؟!
-مهم اینه که هر چی باشی دوست داشتنی هستی. چه پیر چه جوون، چه آروم چه غرغرو.
استفاده کردنش از همین فرصت برای حرفهای عاشقانهاش لبخندی کج بر لبم آورد. این مردها عجیب استعدادی در چرب زبانی دارند! چند ساعتی را تا زمانی که باران شدت گرفت قدم زدیم.
گرچه من این بارش شدیدش را هم دوست داشتم، چون میدانستم بدن آنها به سرما و خیس شدن عادت ندارد، به ناچار گفتم:
-بهتره برگردیم وگرنه سرما میخورید.